PRACA ORYGINALNA
Wpływ procesów koluwialnych na właściwości gleb organicznych i organiczno-mineralnych: Studium przypadku odcinka doliny rzecznej na Pogórzu Izerskim
1
Wrocław University of Environmental and Life Sciences, Institute of Soil Science, Plant Nutrition and Environmental Protection, ul. Grunwaldzka 53, 50-375 Wrocław, Poland
2
Nicolaus Copernicus University in Toruń, Department of Soil Science and Spatial Management, ul. Lwowska 1, 87-100, Toruń, Poland
Zaznaczeni autorzy mieli równy wkład w przygotowanie tego artykułu
Data nadesłania: 16-07-2025
Data ostatniej rewizji: 12-02-2026
Data akceptacji: 11-05-2026
Data publikacji online: 11-05-2026
Data publikacji: 11-05-2026
Autor do korespondencji
Adam Bogacz
Instytut Nauk o Glebie i Ochrony Środowiska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, ul. Grunwaldzka 53, 50-357, Wrocław, Polska
Instytut Nauk o Glebie i Ochrony Środowiska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, ul. Grunwaldzka 53, 50-357, Wrocław, Polska
Soil Sci. Ann., 2026, 77(2)221683
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Użytkowanie gleb na obszarach podgórskich i przesuszenie istniejących tam torfowisk, doprowadziło w wielu przypadkach do denudacji i degradacji terenu. Prowadzone badania pokazują wpływ procesów koluwiacji na zmianę budowy i właściwości gleb w dwóch częściach doliny Czarnego Potoku na Pogórzu Izerskim, użytkowanych jako ekstensywne łąki, lasy oraz obszary odłogowane. Opisano 7 profili glebowych, z których pobrano 44 próbki glebowe (w tym 24 próbek organicznych) do analiz, miedzy innymi takich jak: całkowitych form węgla (TOC), azotu (TN), form wodno-rozpuszczalnych węgla (WEOC) i labilnych form azotu (WEON). Gleby klasyfikowano jako Histosols i Gleysols (IUSS Working Group WRB, 2022) oraz gleby torfowe, murszowe oraz glejowe (SPG6, 2019). W poziomach powierzchniowych niektórych gleb rozwinął się proces murszowy w stopniu słabym MtI lub średnim MtII. Gleby organiczne były zbudowane z materiałów hemic i sapric. Nie stwierdzono materiałów fibric. Poziomy koluwialne wytworzone były głównie z glin, glin piaszczystych oraz pyłów gliniastych. Rezultaty badań pokazały, że zamulenie wpływa na redukcję koncentracji labilnych form węgla i azotu w poziomach powierzchniowych w porównaniu do niezamulonych poziomów torfowych. Niskie wartości wskaźnika TOC/TN i niskie stężenia labilnych komponentów w torfie, sugerują wzrost aktywności biologicznej gleb i mineralizację materii organicznej. W tym przypadku zamulenie gleb nie prowadziło do wzrostu ich statusu troficznego.
REFERENCJE (93)
1.
Andrzejczak, M., Bogacz, A., Tomaszewska, K., Podlaska, M., 2016. Plant communities, properties and age of organic soils in the post-extraction sites of the Trzcińskie Mokradła Peatland (Sudetes Mts., SW Poland). Soil Science Annual 67(2), 79–87. https://doi.org/10.1515/ssa-20....
2.
Bayley, S.E., Thormann, M.N., Szumigalski, A.R., 2005. Nitrogen mineralization and decomposition in western boreal bog and fen peat. Ecoscience 12(4), 455–465.
3.
Becher, M., Kalembasa, D., 2011. Fractions of nitrogen and carbon in humus horizons of arable Luvisols and Cambisols located on Siedlce Upland. Acta Agrophysica 18(1), 7–16. (in Polish with English summary).
4.
Bogacz, A., 2005. Właściwości i stan przeobrażenia wybranych gleb organicznych Sudetów. Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej we Wrocławiu, Rozprawy CCXXVI, Wrocław, 147 pp. (in Polish with English summary).
5.
Bogacz, A., Roszkowicz, M., 2010. The influence of forest on the changes of organic soils properties in the marginal part of Krągłe Mokradło Peatland (Stołowe Mountains National Park). Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 61(2), 15–20.
6.
Bogacz, A., Glina, B., Midor, A., Januszewska, K., Tomaszewska, K., Podlaska, M., Telega, P., 2017. The effect of long-term peatlands drainage on the properties of soil in microrelief in the Długie Mokradło Bog (Central Sudetes – SW Poland). Polish Journal of Soil Science 50(2), 237–247. https://doi.org/10.17951/pjss/....
7.
Bojko, O., Kabała, C., 2016. Transformation and physico-chemical soil properties along a mountain slope due to land management and climate changes – a case study from the Karkonosze Mountains, SW Poland. Catena 140, 43–54. https://doi.org/10.1016/j.cate....
8.
Borrelli, P., Robinson, D.A., Panagos, P., Lugato, E., Yang, J.E., Alewell, C., Wuepper, D., Montanarella, L., Ballabio, C., 2020. Land use and climate change impacts on global soil erosion by water (2015–2070). Proceedings of the National Academy of Sciences 117(36), 21994–22001. https://doi.org/10.1073/pnas.2....
9.
Braun, B., 2010. Characteristics of soil in the area of the Pomorskie Lake District. Problemy Ekologii Krajobrazu 26, 231–243. (in Polish).
10.
Clark, J.M., Chapman, P.J., Adamson, J.K., Lane, S.N., 2005. Influence of drought-induced acidification on the mobility of dissolved organic carbon in peat soil. Global Change Biology 11, 791–809. https://doi.org/10.1111/j.1365....
11.
Cong, J., Gao, C., Zhao, H., Han, D., Meng, F., Wang, G., 2023. Chemical stability of carbon pools in peatlands dominated by different plant types in Jilin Province (China) and its potential influencing factors. Frontiers in Ecology and Evolution 11, 1171688. https://doi.org/10.3389/feva.2....
12.
Dembek, W., 2001. Mokradła na tle regionalizacji fizycznogeograficznej Polski. Biblioteczka Wiadomości IMUZ, Lublin-Falenty 97, 100–112. (in Polish).
13.
Evans, C.D., Monteith, D.T., Cooper, D.M., 2006. Dissolved organic carbon trends resulting from changes in atmospheric deposition chemistry. Nature 450, 537–540. https://doi.org/10.1038/nature....
14.
Fatima, T., Arora, N.K., 2023. Structural and compositional characterization of novel exopolysaccharide from a halotolerant strain of Pseudomonas entomophilia and its role in growth promotion of sunflower under saline conditions. Environmental and Experimental Botany 213, 105418. https://doi.org/10.1016/j.enve....
15.
Fiałkiewicz-Kozieł, B., Smieja-Król, B., Frontasyeva, M., Słowiński, M., Marcisz, K., Lapshina, E., Gilbert, D., Butler, A., Jassey, V.E.J., Kaliszan, K., Laggoun-Defarge, F., Kołaczek, P., Lamentowicz, M., 2016. Anthropogenic and natural sources of dust in peatland during the Anthropocene. Scientific Reports 6, 38731. https://doi.org/10.1038/srep38....
16.
Fenchel, T., King, G.M., Blackburn, T.H., 2012. Bacterial Biogeochemistry: The Ecophysiology of Mineral Cycling. Academic Press, London, 312 pp.
17.
Freeman, C., Evans, C.D., Monteith, D.T., Reynolds, B., Fenner, N., 2001. Export of organic carbon from peat soil. Nature 412, 785–788. https://doi.org/10.1038/350906....
18.
Freeman, C., Fenner, N., Ostle, N.J., Kang, H., Dowrick, D.J., Reynolds, B., Lock, M.A., Sleep, D., Hughes, S., Hudson, J., 2004. Export of dissolved organic carbon from peatlands under elevated carbon dioxide levels. Nature 430, 195–198. https://doi.org/10.1038/nature...
19.
Gawlik, J., 1992a. Wpływ stopnia rozkładu torfu i jego zagęszczenia na właściwości wodno-retencyjne utworów torfowych. Rozprawy Habilitacyjne IMUZ, Lublin–Falenty 86 pp. (in Polish with English summary).
20.
Gawlik, J., 1992b. Water holding capacity of peat formations as an index of their secondary transformation. Polish Journal of Soil Science 25, 121–126.
21.
Gawlik, J., 2000. Division of differently silted peat formations into classes according to their state of secondary transformation. Acta Agrophysica 26, 17–24.
23.
Glina, B., Waroszewski, J., Bogacz, A., Majewski, W., Kaczmarek, T., Gajewski, P., Kaczmarek, Z., 2017. Sand removal from sandstone cliffs as a main factor influencing properties of organic soils – a case study of a transitional bog in the Stołowe Mountains. Polish Journal of Soil Science 50(1), 21–31. https://doi.org/10.17951/pjss.....
24.
Glina, B., Bogacz, A., Mendyk, Ł., Bojko, O., Nowak, M., 2018. Effectiveness of restoration of a degraded shallow mountain fen after five years. Mires and Peat 21(11), 1–15. https://doi.org/10.19189/MaP.2....
25.
Gorham, A.E., Wieder, R.K., 1992. Sulphur cycling in marine and freshwater wetlands. In: Howarth, R.W., Stewart, J.W.B., Ivanov, M.V. (Eds.), Sulphur Cycling in Continental Wetlands. John Wiley & Sons, Chichester, 85–117.
26.
Gotkiewicz, J., 1996. The release and transformation of mineral nitrogen in hydrogenic soils. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych 440, 121–129. (in Polish with English summary).
27.
Hegessa, W., Eckhardt, U., Regier, T., Leinweber, P., 2021. Dissolved organic matter concentration, molecular composition and functional groups under contrasting peatland management practices. Journal of Environmental Quality 50, 1364–1380. https://doi.org/10.1002/jeq2.2....
28.
Hobbs, N.B., 1986. Mire morphology and the properties and behaviour of some foreign peats. Quarterly Journal of Engineering Geology 19, 7–80.
29.
Ilnicki, P., Zeitz, J., 2003. Irreversible loss of organic functions after reclamation. In: Parent, L.E., Ilnicki, P. (Eds.), Organic Soils and Peat Materials for Sustainable Agriculture. CRC Press, Boca Raton, 15–32.
30.
IUSS Working Group WRB, 2022. World Reference Base for Soil Resources. International Classification System for Naming Soils and Creating Legends for Soil Maps. 4th ed. IUSS, Vienna, 236 pp.
31.
Jóža, M., Vonička, P. (Eds.), 2004. Jizerskohorská rašeliniště. Jizersko-ještědský horský spolek, Liberec.
32.
Kabała, C., Charzyński, P., Chodorowski, J., Drewnik, M., Glina, B., Greinert, A., Hulisz, P., Jankowski, M., Jonczak, J., Łabaz, B., Łachacz, A., Marzec, M., Mendyk, Ł., Musiał, P., Musielok, Ł., Smreczak, B., Sowiński, P., Świtoniak, M., Uzarowicz, Ł., Waroszewski, J., 2019. Polish Soil Classification, 6th edition: principles, classification scheme and correlations. Soil Science Annual 70(2), 71–97. https://doi.org 10.2478/ssa-2019-0009.
33.
Kaiser, K., Tholksdorf, J.F., de Boer, A.M., Herbig, C., Hieke, F., Kasprzak, M., Hencer, C., 2021. Colluvial sediments originating from past land-use activities: properties and historic environmental implications. Archaeological and Anthropological Sciences 13, 220. https://doi.org/10.1007/s12520....
34.
Kalbitz, K., Solinger, S., Park, J.-H., Michalzik, B., Matzner, E., 2000. Controls of the dynamics of dissolved organic matter in soil: a review. Soil Science 165(4), 277–304.
35.
Kalisz, B., Urbanowicz, P., Smólczyński, S., Orzechowski, M., 2021. Impact of siltation on the stability of organic matter in drained peatlands. Ecological Indicators 130, 108149. https://doi.org/10.1016/j.ecol....
36.
Klavins, M., Sire, J., Purmalis, O., Melecis, V., 2008. Approaches to estimating humification indicators of peat. Mires and Peat 3(7), 1–15.
38.
Kloss, M., 2007. Roślinność subfosylna na tle historii wysokich torfowisk mszarnych w północno-wschodniej i środkowej Polsce i w Sudetach. Folia Forestalia Polonica Series A – Forestry, 1–144.
39.
Kolka, R.K., Grigal, D.F., Verry, E.S., 2015. Soils of peatlands: Histosols and Gelisols. USDA Forest Service, General Technical Report NRS-142.
40.
Kot, A., Norton, U., Kulczycki, G., Guðmundsson, L., Medyńska-Juraszek, A., Mattila, M.C., Jędrzejewski, S., Waroszewski, J., 2025. Stable and mobile (water-extractable) forms of organic matter in high-latitude volcanic soils under various land-use scenarios in south-eastern Iceland. Agriculture 15(12), 1255. https://doi.org/10.3390/agricu....
41.
Kristensen, E., 2000. Organic matter diagenesis at the oxic/anoxic interface in coastal marine sediments, with emphasis on the role of burrowing animals. Hydrobiologia 426(1), 1–24. https://doi.org/10.1023/A:1003....
42.
Lasota, J., Błońska, E., 2021. C:N:P stoichiometry as an indicator of Histosol drainage in lowland and mountain forest ecosystems. Forest Ecosystems 8, 39. https://doi.org/10.1186/s40663....
43.
Lisowska, E., Jaworski, K., 2021. 8th–10th century hillforts in the Sudetes – exploring the current stage of research and observation towards new horizons. Acta Archaeologica Carpathica 56, 335–386. https://doi.org/10.4467/000152....
44.
Lisztwan, I.I., Korol, N.T., 1975. Osnovnye svoistva torfa i metody ikh opredeleniya [Main properties of peat and methods of their determination]. Nauka i Tekhnika, Minsk (in Russian).
45.
Loba, A., Sykuła, M., Kierczak, J., Łabaz, B., Bogacz, A., Waroszewski, J., 2020. In situ weathering of rocks or aeolian silt deposition: key parameters for verifying parent material and pedogenesis in the Opawskie Mountains, SW Poland. Journal of Soils and Sediments 20(1), 435–451. https://doi.org/10.1007/s11368....
46.
Lynn, W.C., McKenzie, W.E., Grossman, R.B., 1974. Field laboratory tests for characterization of Histosols. In: Stelly, M. (Ed.), Histosols: Their Characteristics, Classification and Use. Soil Science Society of America, Madison, WI, 11–20.
47.
Łachacz, A., Bogacz, A., Glina, B., Kalisz, B., Mendyk, Ł., Orzechowski, M., Smólczyński, S., Sowiński, P., 2024. Origin, transformation and classification of organic soils in Poland. Soil Science Annual 75(4), 1–20. https://doi.org/10.37501/soils....
48.
Mama, C.N., Okafor, F.O., 2011. Siltation in reservoirs. Nigerian Journal of Technology 30(1), 85–90. https://doi.org/10.4314/njt.v3....
49.
Munsell Soil-Color, 2018. Munsell Soil Color Charts. Munsell Color, Grand Rapids, MI.
50.
Matuszkiewicz, W., 2001. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 536 pp. (in Polish).
51.
Nowak, K., Stolarczyk, T., Stos-Gale, Z., Baron, J., Derkowska, K., Derkowski, P., Miazga, B., Woodhead, J., Korasiński, J., Maas, R., 2023. Question of local exploitation of copper ore deposits in the Urnfield period in Poland. Frontiers in Earth Science 11, 1184949. https://doi.org/10.3389/feart.....
52.
Okruszko, H., 1971. Określenie ciężaru właściwego gleb hydrogenicznych na podstawie zawartości w nich części mineralnych. Biblioteczka Wiadomości IMUZ, Lublin–Falenty 10, 47–54. (in Polish).
53.
Okruszko, H., 1973. Podział i charakterystyka glebowych utworów organicznych. Materiały Konferencyjne PTG, Komisja 5, 26. (in Polish).
54.
Okruszko, H., 1976. Key to hydrogenic soil investigation and classification for reclamation purposes. Biblioteczka Wiadomości IMUZ, Lublin–Falenty 52, 7–54. (in Polish).
55.
Okruszko, H., Ilnicki, P., 2003. The moorsh horizons as quality indicators of reclaimed organic soils. In: Parent, L.E., Ilnicki, P. (Eds.), Organic Soils and Peat Materials for Sustainable Agriculture. CRC Press, Boca Raton, 1–14.
56.
Orzechowski, M., Smólczyński, S., 2002. Modyfikacja właściwości gleb pobagiennych Pojezierza Mazurskiego przez procesy deluwialne. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych 487, 205–212. (in Polish with English summary).
57.
Palm, C., Sanchez, P., Ahamed, S., Awiti, A., 2007. Soil: a contemporary perspective. Annual Review of Environment and Resources 32, 99–129. https://doi.org/10.1146/annure....
58.
Pawelec, W., Wereski, S., 2022. Biuletyn Państwowej Służby Meteorologicznej 254, 13. IMGW-PIB. (in Polish).
59.
Peinemann, N., Amiotti, N.M., Zaleba, P., Villamil, M.B., 2000. Effects of clay minerals and organic matter on the cation exchange capacity of silt fractions. Journal of Plant Nutrition and Soil Science 163(1), 47–52. https://doi.org/10.1002/(SICI)...<47:AID-JPLN47>3.0.CO;2-A.
60.
Piaścik, H., Sowiński, P., Orzechowski, M., Smólczyński, S., 2001. Sekwencja obniżeń gleb śródmorenowych w krajobrazie młodoglacjalnym Pojezierza Mazurskiego. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych 476, 491–496. (in Polish with English summary).
61.
Potocka, J., 2000. Stan zachowania oraz geograficzne i hydrologiczne uwarunkowania rozmieszczenia torfowisk w Górach Izerskich. Przyroda Sudetów Zachodnich 3, 35–44. (in Polish with English summary).
62.
Ritson, J.P., Brazier, R.E., Jones, N., Graham, D., Freeman, C., Templeton, M.R., Clark, J.M., 2017. The effect of drought on dissolved organic carbon release from peatland soils and vegetation sources. Biogeosciences 14, 2891–2902. https://doi.org/10.5194/bg-14-....
63.
Schulte, L.A., Asbjornsen, H., Liebman, M., Crow, T.R., 2006. Agroecosystem restoration through strategic integration of perennials. Journal of Soil and Water Conservation 61(6), 164A–169A. https://doi.org/10.2489/jswc.6....
64.
SGP6, 2019. Systematyka Gleb Polski [Polish soil classification] Soil Science Society in Poland. Commission Soil Genesis, Classification and Cartography. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Instytut Nauk o Glebie i Ochrony Środowiska, Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Polskie Towarzystwo Gleboznawcze, Komisja Genezy, Klasyfikacji i Kartografii Gleb, Wrocław-Warszawa, 292 pp. (in Polish).
65.
Sjöström, J.K., Bindler, R., Martínez Cortizas, A., Björck, S., Haraldsson, S.V., Karlsson, A., Kylander, M.E., 2022. Late Holocene peat paleo-dust deposition in southwest Sweden: exploring geochemical properties, located mineral sources and regional aeolian activity. Chemical Geology 602, 120881. https://doi.org/10.1016/j.chem....
66.
Smólczyński, S., Kalisz, B., Urbanowicz, P., Orzechowski, M., 2021. Effect of peat siltation on total and labile C, N, P and K. Sustainability 13(15), 8240. https://doi.org/10.3390/su1315....
67.
Sobik, M., Błaś, M., 2010. Wyjątkowe zdarzenia meteorologiczne. In: Migoń, P. (Ed.), Wyjątkowe zdarzenia meteorologiczne na Dolnym Śląsku i ich skutki. Uniwersytet Wrocławski, Wrocław, 35–80. (in Polish with English summary).
68.
Soil Survey Staff, 1975. Soil Taxonomy: A Basic System of Soil Classification for Making and Interpreting Soil Surveys. USDA-SCS Agricultural Handbook 436. U.S. Government Printing Office, Washington, DC.
69.
Sokołowska, Z., Szajdak, L., Boguta, P., 2011. Effect of phosphates on dissolved organic matter release from peat-muck soil. International Agrophysics 25(2), 173–182.
70.
Solinger, S., Matzner, E., Michalzik, B., Kalbitz, K., Park, J.-H., 2001. Fluxes and concentrations of dissolved organic carbon and nitrogen: a synthesis for temperate forests. Biogeochemistry 52, 173–205.
71.
Solovey, T., Jóźwiak, K., 2019. Chemical composition of groundwater in the contact zone with hydrogenous habitats. Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego 476, 115–122. https://doi.org/10.7306/bpig.4....
72.
Sowiński, P., Orzechowski, M., Kalisz, B., 2015. Particle size distribution in soils in various ground moraine catenae in the Masurian Lakeland. Polish Journal of Soil Science 48(2), 139–150. https://doi.org/10.17951/pjss.....
74.
Stolarczyk, M., Gus, M., Jelonkiewicz, Ł., 2017. Changes in the chemical properties of peat soils as a result of drainage – the example of Tarnawa Wyżna (Western Bieszczady Mountains). Roczniki Bieszczadzkie 25, 387–402. (in Polish with English summary).
75.
Tan, K.H., 2003. Humic Matter in Soil and the Environment: Principles and Controversies. Marcel Dekker, New York.
76.
Thorp, M., Glanville, P., 2003. Mid-Holocene sub-blanket peat alluvial and sediment sources in the Upper Laffey Valley, County Wicklow, Ireland. Earth Surface Processes and Landforms 28(9), 1013–1024. https://doi.org/10.1002/esp.49....
77.
Thurman, E.M., 1985. Organic Geochemistry of Natural Waters. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-94....
78.
Tołpa, S., 1949. Torfowiska Karkonoszy i Gór Izerskich. Roczniki Nauk Rolniczych 52, 5–73. (in Polish with English summary).
79.
Tomašić, M., Zgorelec, Z., Jurišić, A., Kisić, I., 2013. Cation exchange capacity of dominant soil types in the Republic of Croatia. Journal of Central European Agriculture 14(3), 937–951. https://doi.org/10.5513/JCEA01....
80.
Tomaszewska, K., 2004. Historia rozwoju wybranych torfowisk Gór Izerskich z uwzględnieniem antropogenicznych przemian roślinności. Wydawnictwo Akademii Rolniczej we Wrocławiu, Wrocław, 110 pp. (in Polish with English summary).
81.
Traczyk, A., Migoń, P., 2000. Cold-climate landform patterns in the Sudety: effect of lithology, relief and glacial history. Acta Universitatis Carolinae, Geographica, Supplement 185–210.
82.
Truba, M., Oleszczuk, R., 2014. Analysis of basic chemical and physical properties of drained fen peat and moorsh soil layers. Annals of Warsaw University of Life Sciences – SGGW, Land Reclamation 45(1), 5–20.
83.
Udom, B.E., Ogunwole, J.O., 2015. Soil organic carbon, nitrogen and phosphorus distribution in stable aggregates of an Ultisol under contrasting land use and management history. Journal of Plant Nutrition and Soil Science 178, 460–467. https://doi.org/10.1002/jpln.2....
84.
Verhoeven, J.T.A. (Ed.), 1992. Fen and bog in the Netherlands: vegetation, history, nutrient dynamics and conservation. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht.
85.
Voigt, C., Marusczak, M.E., Lamprecht, R.E., Jackowicz-Korczyński, M., Lindgren, A., Treat, C.C., Biasi, C., 2020. Rewetting of three drained peatlands in Finland increases CH₄ emissions and modifies soil microbial communities. Communications Earth and Environment 1, 20. https://doi.org/10.1038/s43247....
86.
Vonk, J.E., Lank, S.E., Mann, P.J., Spencer, R.G.M., Treat, C.C., Striegl, R.G., Abbott, B.W., Wickland, K.P., 2015. Biodegradability of dissolved organic carbon in permafrost soils and aquatic systems: a meta-analysis. Biogeosciences 12, 6915–6930. https://doi.org/10.5194/bg-12-....
87.
Wasiak, J., Cleland, H., Campbell, F., Spinks, A., 2013. Dressings for superficial and partial thickness burns. Cochrane Database of Systematic Reviews 3, CD002106. https://doi.org/10.1002/146518....
88.
Weight, W.D., 2019. Practical Hydrogeology: Principles and Field Applications. 3rd ed. McGraw-Hill Education, New York.
89.
Wertzel, M.A., von der Ohe, P.C., Mauz, W., Koop, J.H.E., Wahrendorf, D.S., 2012. The ecological quality status of the Elbe estuary – a comparative approach using different benthic biotic indices applied to a highly modified estuary. Ecological Indicators 19, 118–129. https://doi.org/10.1016/j.ecol....
90.
Worrall, F., Burt, T.P., Adamson, J.K., 2007. Flux of dissolved organic carbon from UK rivers. Global Biogeochemical Cycles, 21, GB1013. https://doi.org/10.1029/2006GB....
91.
Yarwood, S.A., 2018. The role of wetland microorganisms in plant litter decomposition and soil organic matter formation: a critical review. FEMS Microbiology Ecology 94(11), fiy175. https://doi.org/10.1093/femsec....
92.
Zhong, Z., Wang, X., Yang, C., Wang, Y., Yang, G., Xu, Y., Li, C., 2024. Contrasting carbon cycle responses of semiarid abandoned farmland to simulated warmer-dried and warmer-wetter climates. Science of the Total Environment 948, 174693. https://doi.org/10.1016/j.scit....
93.
Zhou, Y., Wang, X., Lin, F., Deng, L., Zheng, X., Zhang, X., 2022. Shift in nitrogen transformation in peatland soil by nitrogen inputs. Science of the Total Environment 736, 139610. https://doi.org/10.1016/j.scit....
| eISSN: | 2300-4975 |
| ISSN: | 2300-4967 |
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
