PL EN
PRACA ORYGINALNA
Siedliska leśne wykształcone na madach rzecznych w terenie górskim
 
Więcej
Ukryj
1
Wydział Leśny; Katedra Ekologii i Hodowli Lasu, Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Polska
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Jarosław Lasota   

Wydział Leśny; Katedra Ekologii i Hodowli Lasu, Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Polska
Data nadesłania: 18-07-2022
Data ostatniej rewizji: 11-10-2022
Data akceptacji: 25-10-2022
Data publikacji online: 25-10-2022
Data publikacji: 04-11-2022
 
Soil Sci. Ann., 2022, 73(3)156060
 
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Celem naszych badań było przedstawienie właściwości mad rzecznych występujących w górskich obszarach leśnych. Dodatkowo w pracy przedstawiono charakterystykę roślinności towarzyszącej badanym glebom. Szczegółowa charakterystyka przedstawiona w pracy obejmowała drzewostany oraz roślinność runa. Badaniami objęto 10 powierzchni badawczych reprezentujących tereny górskie. Powierzchnie badawcze znajdowały się w Nadleśnictwie Bielsk, Ustroń, Szklarska Poręba, Węgierska Górka oraz w Bieszczadzkim, Babiogórskim i Tatrzańskim Parku Narodowym. Na każdej powierzchni próbnej wykonano szczegółowy opis profilu glebowego, z każdego poziomu genetycznego pobrano próbki w celu wykonania podstawowych oznaczeń laboratoryjnych. Na każdej powierzchni badawczej wykonano zdjęcie fitosocjologiczne metodą Brauna-Blanqueta oraz opis drzewostanu. Rozpoznanie typu siedliskowego lasu określono zgodnie z Instrukcją Urządzania Lasu, a dodatkowo obliczono Siedliskowy Indeks Glebowy. Właściwości górskich mad rzecznych są związane z właściwościami skał, w obrębie których tworzą się terasy aluwialne. Analizowane mady rzeczne zostały zaklasyfikowane do kliku podtypów tj. inicjalne, właściwe, brunatne i próchniczne a ich właściwości zależą od położenia doliny i od czynników antropogenicznych. Regulacja rzek i zanik zalewów powodują kształtowanie się gleb z poziomem brunatnienia i zakwaszeniem poziomów powierzchniowych. Z górskimi madami rzecznymi związane są dwa zbiorowiska roślinne: Alnetum incanae i Carici remotae-Fraxinetum. Ekosystemy związane z górskimi madami rzecznymi są bardzo cenne ze względu na ich wysoką bioróżnorodność i pełnienie różnych funkcji ekosystemowych.
 
REFERENCJE (30)
1.
Alipić, F., Milovanović, J., Pielech, R., et al. 2022. The status and role of genetic diversity of trees for the conservation and management of riparian ecosystems: A European experts' perspective. Journal of Applied Ecology 59, 2476–2485. https://doi.org/10.1111/1365-2....
 
2.
Braun-Blanquet, J., 1932. Plant sociology: the study of plant communities. McGraw-Hill, New York, NY, US.
 
3.
Brożek, S., Zwydak, M., 2003. Atlas of Polish Forest Soils. CILP. Warszawa: 467 pp. (in Polish).
 
4.
Brożek, S., Lasota, J., Błońska, E., Wanic, T., Zwydak, M., 2015. Waloryzacja siedlisk obszarów górskich na podstawie siedliskowego indeksu glebowego (SIG). Sylwan 159(8), 684−692.
 
5.
Brożek, S., Lasota, J., Błońska, E., Zwydak, M., Wanic, T., 2016. Siedliskowy indeks glebowy w diagnozie siedlisk górskich. [w:] Siedliska leśne zmienione i zniekształcone. Zielony R. [red.] CILP. Warszawa: 63-78.
 
6.
Chojnicki, J., 2002. Soil-forming processes in alluvial soils of the Middle Vistula River Valley and Żuławy. Fundacja Rozwój SGGW, Warszawa: 5–83 (in Polish).
 
7.
CILP 2012. Instrukcja Urządzania Lasu. Część II. Instrukcja wyróżniania i kartowania w Lasach Państwowych typów siedliskowych lasu oraz zbiorowisk roślinnych. Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, Warszawa. ISBN 978-83-61633-70-9.
 
8.
Classification of Forest Soils in Poland. 2000. CILP Warszawa. (in Polish).
 
9.
Coelho, C.O.A., Ferreira, A.J.D., Laouina, A., Hamza, A., Chaker, M., Naafa, R., Carvalho, T.M.M., 2004. Changes in land use and landmanagement practices affecting land degradation within forest andgrazing ecosystems in theWestern Mediterranean. In S. Schnabel & A.Ferreira (Eds.), Advances in GeoEcology 37: Sustainability of agrosilvopastoral systems—Dehesas, Montados(pp. 137–153). Reiskirchen, Germany: Catena Verlag.
 
10.
Falkowski, E., 1971. History and development forecast for the layout of the bed of selected sections of lowland rivers in Poland. Geological Bulletin of the Faculty of Geology UW, t. 12. (in Polish).
 
11.
IUSS Working Group WRB, 2022. World Reference Base for Soil Resources. International soil classification system for naming soils and creating legends for soil maps. 4th edition. International Union of Soil Sciences (IUSS), Vienna, Austria.
 
12.
Kacprzak, A., Drewnik, M., Musielok, Ł., 2012. Properties and classification of soils developed on Holocene river deposits in upper San river valley near Tarnawa Wyżna. Roczniki Bieszczadzkie 20, 281-295.
 
13.
Kawałko, D., Jezierski, P., Kabała, C., 2021. Morphology and Physicochemical Properties of Alluvial Soils in Riparian Forests after River Regulation. Forests. 12(3), 329.
 
14.
Kobierski, M., Banach-Szott, M., 2022. Organic Matter in Riverbank Sediments and Fluvisols from the Flood Zones of Lower Vistula River. Agronomy 12(2), 536.
 
15.
Kowalski, T., Łukomska, A., 2005. Badania nad zamieraniem jesionu (Fraxinus excelsior L.) w drzewostanach Nadleśnictwa Włoszczowa. Acta Agrobotanica 58, 429-440.
 
16.
Kowalski, T., 2007. Chalara fraxinea – nowo opisany gatunek grzyba na zamierających jesionach w Polsce. Sylwan 4, 44-48.
 
17.
Lasota, J., Błońska, E., 2013. Siedliskoznawstwo leśne na nizinach i wyżynach Polski. Wydawnictwo Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.
 
18.
Łabaz, B., Kabała, C., 2014. Anthropogenic transformation of soils in the Barycz Valley—Conclusions for soil classification. Soil Science Annual 65, 103–110.
 
19.
Łabaz, B., Kabała, C., 2016. Human-induced development of mollic and umbric horizons in drained and farmed swampy alluvial soils. Catena 139, 117–126.
 
20.
Matuszkiewicz, J.M., 2001. Zespoły leśne Polski. Wyd. Nauk. PWN. Warszawa.
 
21.
Ostrowska, A., Gawliński, S., Szczubiałka, Z., 1991. Metody analizy i oceny właściwości gleb i roślin (Methods of analysis and assessment of soil and plant properties). Environmental Protection Institute, Warszawa, 333 pp. (in Polish).
 
22.
Pawlaczyk, P., 2004. Podgórski łęg jesionowy [w:] Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Tom 5. Lasy i bory. [red. Herbich J.], 227-232.
 
23.
Pielech, R., Bodziarczyk, J., Gazda, A., Malicki, M., Szwagrzyk, J., 20017. Łęgi w źródliskach i przy drobnych ciekach wodnych; jak identyfikować, kartować i chronić te zbiorowiska? Studia i Materiały CEPL w Rogowie 51(2), 93-102.
 
24.
Polish Soil Classification, 2019. Polskie Towarzystwo Gleboznawcze, Komisja Genezy Klasyfikacji i Kartografii Gleb. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Polskie Towarzystwo Gleboznawcze, Wrocław-Warszawa: 250 pp. (in Polish).
 
25.
Rivera-Ferre, M. G., Lopez-Gelats, F., Howden, M., Smith, P., Morton, J. F., Herrero, M., 2016. Re-framing the climate changedebate in the livestock sector: Mitigation and adaptation options. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change 7, 869–892.
 
26.
Rodrigo-Comino, J., Keshavarzi, A., Senciales-González, J.M., 2021. Evaluating soil quality status of fluvisols at the regional scale: A multidisciplinary approach crossing multiple variables. River Research and Applications 37, 1-15.
 
27.
Rodríquez-González, P.M., Abraham, E., Aguiar, F., et al. 2022. Bringing the margin to the focus: 10 challenges for riparian vegetation science and management. WIREsWater 5, e1604.
 
28.
Wanic, T., Brożek, S., Lasota, J., Zwydak, M., 2011. Soil diversity of the alder and riparian forest communities. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual 62, 109-123.
 
29.
Wilczek, Z., 1995. Zespoły leśne Beskidu Śląskiego i zachodniej części Beskidu Żywieckiego na tle zbiorowisk leśnych Karpat Zachodnich. Prace Nauk. Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach 1490, 5-130.
 
30.
Wilczek, Z., Cabała, S., 1989. Zespoły leśne grupy Klimczoka w Beskidzie Śląskim. Cz. 2. Zespoły lasów liściastych. Acta Biologica Silesiana 12(29), 79-90.
 
eISSN:2300-4975
ISSN:2300-4967